Республикала “Нектар урманы” агроэкологик проекты эшләй башланы

Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө федераль тикшеренеү үҙәге белгестәре уникаль масштаблы “Нектар урманы” агроэкологик проектын башлап ебәрҙе. Ошоноң арҡаһында Башҡортостанда “Экологик именлек” милли проектының (национальный проект “Экологическое благополучие”) маҡсаттарына тап килгән ағастар, ҡыуаҡтар, лианалар һәм үләндәр ултыртыла, тип хәбәр иттеләр учреждениела.

Яңы үҫемлектәр бал ҡорттарын аҙыҡ менән тәьмин итәсәк. Шулай уҡ улар Башҡортостанда экологик хәлде яҡшыртасаҡ. Билдәләп үтергә кәрәк, Нуриман районында 18 гектар майҙанда төрлө нектарлы үҫемлектәрҙең 1500-ҙән ашыу үҫентеһе ултыртылған да инде. Төрлө төрҙәрҙе берләштереү арҡаһында баҡса апрелдән октябргә тиклем өҙлөкһөҙ сәскә атасаҡ.

"Үҫемлектәр яҡынса 10 йылдан сәскә ата һәм нектар бирә башлай. 15-20 йылдан улар иң ҙур нектар етештереүгә сыға, һәм иң мөһиме, тейешле тәрбиә менән был нектар урманы тиҫтә йылдар дауамында нектар бирә. Был киләсәккә, киләсәк быуындарға һәм экосистемаларға өлөш индерә. Беҙҙең маҡсат — бал ҡорттары һәм башҡа һеркәләндереүселәр өсөн мал аҙығы базаһын булдырыу ғына түгел, уларҙы һаҡлау ҙа, сөнки хәҙер ауыл хужалығында ағыулы химикаттар ҡулланыла, һәм бал ҡорттары өсөн ауыл хужалығы ерҙәренән алыҫ тотороҡло экосистемалар булдырырға кәрәк”, — тип билдәләне проекттың ғилми етәксеһе, Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө федераль тикшеренеү үҙәгенең биохимия һәм генетика Институтының үҫемлектәр геномикаһы лабораторияһы мөдире Булат Ҡолоев.

Проект ҡара урман бал ҡорто популяцияһын һаҡлау өсөн айырыуса мөһим. Тикшеренеүселәр урман территорияһында традицион солоҡтар һәм түмәрҙәр ҡуйырға ниәтләй. Был бөжәктәрҙең йәшәү мөхитендә хәүефһеҙ шарттар булдырырға мөмкинлек бирәсәк. Киләсәктә проектты Башҡортостандың башҡа райондарына һәм Рәсәй төбәктәренә лә киңәйтергә мөмкин.

“Экологик именлек” милли проекты тирә-яҡ мөхит тураһында хәстәрлек күрә һәм уны кешеләр өсөн уңайлы итә. Эш бер юлы бер нисә йүнәлеш буйынса бара: ҡалдыҡтарҙы сорттарға айырыу һәм эшкәртеү өсөн инфраструктура булдырыу, сүплектәрҙе бөтөрөү һәм һыу ятҡылыҡтарын таҙартыу, урмандарҙы һаҡлау, атмосфераға ташландыҡтарҙы кәметеү, экологик туризмды үҫтереү һәм биологик төрлөлөктө һаҡлау. Яңыртылған милли проекттар РФ Президенты Владимир Путин ҡарары буйынса 2025 йылдан тормошҡа ашырыла.