Өфө ғалимдары Кавказ халыҡтарының генетик үҙенсәлектәрен асыҡланы

Өфө фән һәм технологиялар университетының популяцион һәм медицина генетикаһы лабораторияһы ғалимдары Кавказ халыҡтарының тауҙарҙа йәшәү мөмкинлегенә йоғонто яһаусы генетик үҙенсәлектәрен асыҡланы. Тикшеренеү “Йәштәр һәм балалар” милли проекты буйынса үткәрелде, тип хәбәр иттеләр республиканың Мәғариф министрлығынан.

Тикшеренеүселәр Төньяҡ һәм Көньяҡ Кавказдың бейек таулы һәм тау алды райондарында йәшәүселәрҙең геномдарын сағыштыра. Күҙәнәктең гипоксияға реакцияһын контролдә тотҡан EGLN1 генын элек тибет һәм андтарҙа күргәндәр, әммә кавказдарҙа, бигерәк тә балҡарҙарҙа, ғалимдар яңы варианттар таба элек табылмаған мутациялар, улар һирәгерәк һауа һуларға ярҙам итә. Асыштар геномдың тотороҡлолоғон һаҡлаған SPRTN генында һайлап алыуға ла ҡағыла. Ҡайһы бер варианттар донъяның бөтә бейек таулы халыҡтары өсөн уртаҡ, башҡалары кавказдарҙың үҙенсәлекле эволюцион йәшәү стратегияларын сағылдырған эксклюзив. Был асыштар гипоксияға ҡаршы тороусанлыҡҡа ҡарашты үҙгәртә,фундаменталь эволюцион биологиянан практик медицинаға тиклем. Улар үпкә, йөрәк ауырыуҙарына, шулай уҡ йыһан һәм экстремаль медицинаға ҡаршы көрәшергә ярҙам итәсәк.

“Йәштәр һәм балалар” милли проекты (национальный проект “Молодежь и дети”) таланттарҙы үҫтереү һәм йәштәрҙең үҙҙәрен тормошҡа ашырыу өсөн мөмкинлектәр булдырыуға йүнәлтелгән. Милли проект үҙәгендә – мәктәптәр төҙөү һәм ремонтлау, уҡытыусыларҙың квалификацияһын күтәреү, уҡытыуҙың яңы методикаларын һәм уҡытыу өсөн уңайлы шарттар булдырыу. Милли проект шулай уҡ донъя кимәлендәге кампустар селтәрен үҫтереүҙе һәм “Приоритет 2030” программаһы буйынса юғары уҡыу йорттарына ярҙам итеүҙе күҙ уңында тота. Яңыртылған милли проекттар РФ Президенты Владимир Путин ҡарары буйынса 2025 йылдан тормошҡа ашырыла.